WILDPLAKKEN

WILDPLAKKEN

Blog

Op deze pagina's vind je nieuws over fotograaf Bert Danckaert. Hier worden zijn fotografieteksten, o.m. geschreven voor <H>ART (www.kunsthart.org) gepubliceerd.
Daarnaast word je geïnformeerd over tentoonstellingen, publicaties en fenomenale randverschijnselen uit de wondere wereld van de fotografie.

Lees hier de teksten verschenen in De Tijd tussen 1999 en 2005

Lees hier de teksten verschenen in <H>ART tussen 2006 en 2010

Retrospectieve tentoonstelling Martin Parr in Helmond

FototekstenGeplaatst door Bert Danckaert za, juli 07, 2012 19:28:08

Het probleem Parr

In Helmond (NL) loopt nog heel de zomer een retrospectieve tentoonstelling van de Britse fotograaf Martin Parr. De tentoonstelling begint met ‘The Last Resort’ waarmee Parr in de jaren 80 internationale bekendheid kreeg en eindigt met een serie over het carnaval in Helmond, dit jaar speciaal voor deze expo gefotografeerd.

In de vroege jaren tachtig stond een generatie Britse fotografen op die een nieuwe betekenis zou geven aan het begrip ‘documentaire fotografie’. Tot dan werd het genre gedomineerd door ‘humanistische’ fotografen die hun stiel geleerd hadden tijdens de tweede wereldoorlog. Met een Leica en een 35mm-objectief trokken ze de wereld rond op zoek naar hoogte- en dieptepunten van de menselijke soort. In zwart-wit brachten ze verslag over oorlogen, vreemde beschavingen en sociale wantoestanden. Hun blik richtte zich steeds op de ander en hun beelden waren waardige getuigenissen van fotografen die droomden van een betere wereld.

Britse fotografen als Martin Parr, Paul Graham of Chris Killip waren kinderen van de crisis die volgde op de golden sixties en de flower power en behoren tot de ‘no future’-generatie van de fotografie. Opgegroeid in het door grote werkloosheid getroffen Engeland van Thatcher vertrokken ze in hun werk van hun eigen situatie. Graham verwierf internationale bekendheid met een serie foto’s gemaakt in een stempellokaal, niet om er de werklozen in beeld te brengen, maar omdat hij zelf zonder werk zat en samen met de anderen uren moest aanschuiven voor een nutteloze stempel. Met een middenformaat camera en in kleur brak hij radicaal met de traditie van de sociaal bewogen fotograaf die steeds het privilege van de empathische buitenstaander genoten had.

Aapjes kijken
Hoewel het werk van Martin Parr net zoals dat van Paul Graham van het ‘eigen volk’ en de ‘eigen soort’ vertrekt, is het altijd een stuk frivoler, humoristischer en daardoor eigenlijk oppervlakkiger geweest.

De expo vat aan met de serie die Parr internationale bekendheid gaf: ‘The Last Resort’ blijft tot vandaag Parrs sterkste werk en neemt de badplaats ‘New Brighton’ als onderwerp. Modale Britten komen er zonnebaden, ijsjes eten en afval produceren. Voor deze serie maakte Parr ook de overstap naar kleur en de middenformaat camera, wat net als bij Graham tot een nieuwe esthetiek leidde. Hoewel Martin Parr met ‘The Last Resort’ (1986) grote successen oogstte, kreeg de serie ook veel kritiek. Parr zou de arbeidersklasse met zijn platte consumptiebehoeftes al te makkelijk bespot hebben vanuit de veilige achtergrond van gegoede middenklasser (dus toch van buitenaf). Parrs reactie hierop was ‘The Cost of Living’, waarin hij zich net richtte op de rijkere middenklasse, hun cocktailparty’s en beklemmende beleefdheid. In ‘Bored Couples’ zou Parr zichzelf letterlijk mee tot spot nemen om de beschuldiging van het ‘aapjes kijken’ definitief te counteren. In ‘Bored Couples’ zien we – zoals de titel doet vermoeden – echtparen die verveeld voor zich uitstaren in de vermoeiende eindeloosheid van het ‘samenzijn’ en de triviale handelingen die onze levens vullen. Op één van de foto’s zien we ook Martin Parr zelf en diens vrouw, in een goedkoop restaurant, net zo verveeld als alle andere paren die hij in beeld bracht.

Hypocriet
In 1994 werd Parr volwaardig lid van het legendarische collectief Magnum. Dat verliep niet zonder slag of stoot. De humanistische oude garde binnen Magnum lag meermaals dwars, waardoor het jaren duurde vooraleer Parr definitief kon toetreden. Blijkbaar voelden de ouderen zich bedreigd of zelfs beledigd, niet beseffend dat Parr tot de grootste vernieuwers binnen Magnum zou gaan horen.

Martin Parr maakte sedertdien tientallen series – waarvan de belangrijkste op deze expo te zien zijn – en allemaal nemen ze de exuberante rijkdom van het Westen op de korrel, van binnen uit, als lotgenoot of medeplichtige. Parr fotografeerde massatoerisme (‘Small World), gsm’ende mensen (‘Phone Project’) of worst- en bierfeesten (‘Think of Germany’).

Na ‘The Last Resort’ bereikte Parr slechts af en toe het niveau van zijn debuut, precies omdat zijn beelden zelf even oppervlakkig en goedkoop werden als de wereld waaruit ze derivaten zijn. Het beste voorbeeld daarvan is de wandvullende presentatie van ‘Common Sense’ (1999) waarin Parr een verzameling close-ups van pralines, gelakte nagels, zonnebaders, etc. bij mekaar brengt, als een kleurrijke ode aan de tergende leegte die ons omringt. Hij zegt hierover zelf: “Ik ben een grote hypocriet. Ik geef mijn rijkdom niet op om de aarde te redden. Niemand die rijk is, is bereid om dat te doen. Ik kom van mijn schuldgevoel af door foto’s te maken over dat onderwerp. Hier heet je betrokken te zijn wanneer je foto’s maakt over aids of de oorlog in Irak. Terwijl we ons zouden moeten druk maken over het rijke Westen, over de hebzucht waaraan we allemaal schuldig zijn.”

De expo sluit af met een serie over het carnaval in Helmond. Gesneden koek voor Parr, die sowieso een voorliefde heeft voor schreeuwlelijke kleuren, broodjes kroket en plat vermaak. Maar het raffinement van ‘The Last Resort’ wordt niet meer bereikt. Het heeft plaats gemaakt voor een geoliede beeldmachine. Verbazing op automatisch piloot is er geen. Het werk van Martin Parr is steeds problematischer gaan samenvallen met haar eigen onderwerp.

Bert DANCKAERT

‘Assorted Cocktail’ van Martin Parr tot 16 september in Gemeentemuseum Helmond (Boscotondohal), F.J. van Thielpark 7, Helmond, NL. Open di-zo van 10-17u, za-zo van 13-17u. www.gemeentemuseumhelmond.nl

Martin Parr, ‘GB. England. New Brighton. Holiday makers queuing for ice creams’. 1985. © Martin Parr/Magnum Photos

  • Reacties(1)//blog.potaarde.be/#post78