WILDPLAKKEN

WILDPLAKKEN

Blog

Op deze pagina's vind je nieuws over fotograaf Bert Danckaert. Hier worden zijn fotografieteksten, o.m. geschreven voor <H>ART (www.kunsthart.org) gepubliceerd.
Daarnaast word je geïnformeerd over tentoonstellingen, publicaties en fenomenale randverschijnselen uit de wondere wereld van de fotografie.

Lees hier de teksten verschenen in De Tijd tussen 1999 en 2005

Lees hier de teksten verschenen in <H>ART tussen 2006 en 2010

Pieter Hugo

FototekstenGeplaatst door Bert Danckaert di, september 21, 2010 08:59:32
Aliens op het stof der aarde

Pieter Hugo in CC Vorst

In het kader van de ‘Zomer van de Fotografie’, een tweejaarlijks fotofestival in Brussel, Charleroi en Antwerpen, opende onlangs in CC Vorst een toonstelling van de Zuid-Afrikaanse fotograaf Pieter Hugo (Johannesburg, 1976). Het is Hugo’s eerste solotentoonstelling in België en biedt een omvangrijk overzicht van de belangrijkste series van deze opmerkelijke fotograaf.

Nigeriaanse dierentemmers met gemuilkorfde hyena’s, portretten van zwarte albino kinderen, Botswaanse zwarte rechters met witte pruiken, Nigeriaanse B-acteurs uit het populaire ‘Nollywood’: de foto’s van Pieter Hugo vergeet je niet gauw. Ze nestelen zich als vage herinneringen aan een nachtmerrie in een vergeten stukje van je hersenen, als een smerig virus.
Pieter Hugo behoort tot wat men ‘de post-apartheid generatie’ noemt. Hij groeide tijdens het apartheidregime op in Kaapstad (waar hij nog steeds woont) en maakte er de terugkeer van Nelson Mandela - en de introductie van de democratie in Zuid-Afrika - mee. Zijn werk bouwt voort op de eigenzinnige traditie van blanke Zuid-Afrikaanse fotografen zoals David Goldblatt of Roger Ballen. Complexe samenlevingen brengen complexe kunstenaars voort en ingewikkelde sociale structuren maken eenduidige (politiek correcte) standpunten steeds onmogelijker.
Twijfelachtige objecten
Daar komt nog bij dat ook de fotografie (net zoals de Zuid-Afrikaanse samenleving) de laatste twee decennia door een hevige storm moest varen. Digitale manipulaties ondermijnden de geloofwaardigheid van het fotobeeld, humanistische frontstrijders (zoals de hele oude Magnum-garde) ten spijt. De foto verwerd van sociaal document tot twijfelachtig object. Die dubbelzinnigheid heeft Pieter Hugo goed begrepen en dat komt vooral tot uiting in zijn beelden van Nollywood. Nigeria heeft na Hollywood en Bombay (Bollywood) de derde grootste filmindustrie van de wereld. Dagelijks vergapen miljoenen Afrikanen zich aan goedkoop gemaakte, inderhaast in elkaar gestoken soaps, films en feuilletons. Alles low budget en op locatie gefilmd. Illusie die de townships moet doen vergeten, groteske fantasieën soms die een tegengewicht trachten te vormen voor de dagelijkse realiteit van geweld en ontbering. Pieter Hugo portretteert de acteurs in hun - soms hilarische - kostuums en plaatst ze in een achtergrond van het ‘echte’ leven. Aliens op het stof der aarde. Fiction meets reality, zoals in de onlangs uitgebrachte Zuid-Afrikaanse cultfilm ‘District 9’ waarin een ruimteschip vol buitenaardse wezens panne krijgt boven de grootste township van Johannesburg. Er wordt niet beter op gevonden dan een nieuwe sloppenwijk voor de aliens aan te leggen waardoor de rassenscheiding een extra dimensie krijgt: bovenaan de hiërarchie de rijke blanke, dan de kleurling, de zwarte, de arme zwarte om te eindigen bij de extra-terrestrial, de laagste intergalactische soort. Welke foto moet je als blanke in Zuid-Afrika in de 21ste eeuw maken?
Neo-exotisme
Vergelijkbaar zijn Hugo’s foto’s uit de ‘Hyena-men’ serie. Twee keer bezocht de fotograaf een groepje Nigeriaanse dierentemmers. Gespierde Afrikanen houden hyena’s aan grote kettingen, hun bek gekorfd in gevlochten touw. Een exotisch ideaalbeeld haast van de wilde zwarte die al lang niet meer ontdekt moet worden. Vandaag leeft hij onder snelwegviaducten en langs stoffige wegen. Hugo’s foto’s zijn geënsceneerd. Net zoals de acteurs in de Nigeriaanse lowbudgetfilms, poseren de dierentemmers trots voor de camera in hun ‘15 minutes of fame’. Tegelijkertijd zijn Pieter Hugo’s foto’s wel degelijk documenten, zwevend tussen fictie en realiteit.
Verder zijn er in Vorst de iets oudere reeksen van albino kinderen (2003) en zwarte rechters uit Botswana (2005) te zien. Zwarte mensen met het albino syndroom worden vaak verminkt of vermoord omdat er magische krachten aan toegeschreven worden die via hun organen gebruikt worden in toverdrankjes en andere primitieve gebruiken. Gelijklopend zijn de zwarte Botswaanse rechters die hun raciale kenmerken lijken te willen verbergen onder Europese witte pruiken en protserige rode jassen. In beide series wordt de problematische positie van het ‘zwart-zijn’ uitvergroot en zonder valse empathie in het gezicht van de toeschouwer gesmeerd.

Bert DANCKAERT

‘On reality and other stories’ van Pieter Hugo loopt tot 26 november in CC Vorst (curator Christine De Naeyer). Open van woensdag tot zondag van 12 tot 18u, op donderdag tot 20u. Van Volxemlaan 364 (naast kunstencentrum Wiels), 1090 Brussel.



  • Reacties(0)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.